Leptin Hormonu Nedir?

Öğr. Dyt. Ayşe AKKUL tarafından yazıldı.

23 Haziran 2021 20:52 tarihinde güncellendi.

Leptin iştahı ve metabolizmayı düzenlemeye yardımcı olan önemli bir hormondur. İştahı azaltan ve kendinizi tok hissettiren bir “doyma hormonu” olarak kabul edilir.

Yağ hücreleri tarafından üretilir ve doyduğunuzda beyninize sinyal vermek ve sizi yemeyi bırakmanız için tetiklemektedir.

Leptinin ana işlevi, beyne yağ hücrelerinde ne kadar yağ depolandığını söyleyen bir sinyal göndermektir. Diğer önemli görevleri arasında; 

  • Büyüme ve gelişmeyi desteklemek,
  • Üreme sistemi,
  • Vücut ısısındaki dengeyi düzenlemek
  • Bağışıklık sistemi,
  • Sindirim sistemi fonksiyonları
  • Nöroendokrin sinyal oluşumu ve endokrin sistem fonksiyonları ve
  • İnsülin direncini önemli ölçüde etkilemektedir.

Leptin Direnci Nedir?

Yağ hücreleri boyutlarıyla orantılı olarak leptin ürettikleri için obez olan kişilerde genellikle yüksek leptin seviyeleri bulunur ancak beyin, vücudun yeterli enerjiyi depolamış olduğunu fark edemez ve daha fazla yeme isteğini tetikler. Aynı zamanda vücut yetersiz olduğunu düşündüğü enerjiyi korumak için daha az enerji tüketmekte bu sebeple daha yavaş kalori yakılmasına neden olmaktadır.

Kilo kaybı açısından önemli olan daha fazla leptin değildir. Beynin sinyali ne kadar iyi yorumladığı çok daha önemlidir.

Kilo verdiğinizde ve yağ kaybettiğinizde leptin seviyeleri de düşer, bu da uzun vadede kilo vermeyi sürdürmenin zor olmasının ana nedenlerinden biridir. Beyin bunu bir açlık sinyali olarak yorumlar ve bu kayıp vücut yağını geri kazanmak için çeşitli mekanizmalar başlatır. Daha sonra şunları teşvik eder:

  • Daha fazla yemek: Beyniniz açlığı önlemek için yemek yemeniz gerektiğini düşünür.
  • Azaltılmış enerji harcaması: Enerjiyi korumak için beyniniz enerji seviyenizi düşürür ve dinlenirken daha az kalori yakmanızı sağlar.

Leptin Direncine Neden Olan Nedir?

Leptin direncinin iki potansiyel nedeni, kronik olarak yüksek insülin seviyeleri ve hipotalamusta iltihaplanmadır.

  • İnflamasyon: Hipotalamusta bulunan inflamatuar sinyal hem hayvanlarda hem de insanlarda leptin direncinin önemli bir nedenidir.
  • Serbest yağ asitleri: Kan dolaşımında yüksek serbest yağ asitlerine sahip olmak, beyindeki yağ metabolitlerini artırabilir ve leptin sinyalleşmesine müdahale edebilir.
  • Yüksek leptine sahip olmak: İlk etapta yüksek leptin seviyelerine sahip olmak leptin direncine neden olmaktadır.

Leptin direnci karmaşık bir konu olmasına rağmen araştırmalar düzenli fiziksel aktivite yapmanın, şeker alımını azaltmanın, lif alımını artırmanın ve yeterli uyku almanın leptin direncini azaltmaya yardımcı olduğunu düşündürmektedir.

Daha Fazla Bilgi için insülin direnci ve beslenme blog yazımızı okuyabilirsiniz.

Leptin direncini ortadan kaldırmanın basit bir yolu olmasa da uzun vadeli yaşam tarzı değişiklikleri fayda sağlayabilmektedir.

1.İşlenmiş gıdalardan kaçının

 Yüksek oranda işlenmiş gıdalar, bağırsak bütünlüğünü tehlikeye atabilir ve iltihaplanmaya neden olabilir.

2.Trigliserit seviyelerinizi düşürün

Yüksek trigliseritlere sahip olmak, leptinin kanınızdan beyninize taşınmasını engelleyebilir. Trigliseritleri düşürmenin en iyi yolu rafine karbonhidrat alımınızı azaltmaktır.

3.Yeterli miktarda protein tüketimi

Leptin duyarlılığındaki iyileşmeden kaynaklanabilecek otomatik kilo kaybına neden olabilir.

4.Fiziksel aktivitenizi artırın

Yapılan araştırmalar, düzenli fiziksel aktivitenin leptin duyarlılığını artırabileceğini göstermektedir.

5.Yüksek şekerli yiyecek ve içeceklerin alımını azaltın

Aşırı şekerden zengin diyetler leptin direncini kötüleştirebilir.

6.Daha fazla balık yiyin

Araştırmalar, balık gibi iltihap önleyici gıdalar açısından zengin diyetlerin leptin seviyelerini azaltabileceğini, duyarlılığı artırabileceğini ve kilo kaybını teşvik edebileceğini göstermektedir.

7.Yüksek lifli tahıllar

Bir çalışma yüksek lifli tahıllar, özellikle de yulaf lifi yemenin direnci ve hassasiyeti artırabileceğini ve kilo kaybına yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca bağırsak sağlığınızı iyileştirmeye de yardımcı olabilir.

8.İyi bir gece uykusu

Uyku, hormon düzenlemesinin anahtarıdır. Kronik uyku eksikliği, değişen leptin seviyeleri ile ilişkilendirilmiştir. Araştırmalar, yetersiz uykunun leptin seviyelerinde düşüşe ve iştah artışına yol açtığını göstermiştir.

Referanslar

  1. HealthLine, Leptin and Leptin Resistance: Everything You Need to Know [Git]
  2. HealthLine, Everything You Need to Know About the Leptin Diet [Git]
  3. HealthLine, 9 Proven Ways to Fix The Hormones That Control Your Weight [Git]
  4. Healthline, 9 Reasons Why Obesity is Not Just a Choice [Git]
  5. Healthline, Feeling Hungry After Eating: Why It Happens and What to Do [Git]
  6. Leptin ve Metabolik Düzenlenmedeki Rolü [Git]